Varis Çorabı Basınç Sınıfı Nasıl Seçilir? CCL1, CCL2, CCL3, Ölçü ve SGK 2026
Varis çorabı basınç sınıfı, çorabın ayak bileğinde uyguladığı basıncı milimetre cıva (mmHg) cinsinden gösterir ve hekiminizin reçetesinde yazar. Avrupa'da yaygın kullanılan RAL-GZ 387 standardında dört sınıf vardır: CCL1 18-21 mmHg, CCL2 23-32 mmHg, CCL3 34-46 mmHg ve CCL4 49 mmHg üzeri. Sınıfı tanınıza ve bacağınızın durumuna göre hekiminiz belirler. Mağazada yapılan iş, o sınıfta doğru bedeni ve boyu bulmaktır.
Sınıf tablosundan sonra diz altı ve diz üstü seçimi, ölçü alma, giyme, yıkama ve SGK ödeme şartı geliyor. Basınç sınıfını ve kullanım süresini hekiminiz belirler, aşağıdaki bilgiler o reçeteyi anlamanız içindir.
Varis çorabı basınç sınıfı tablosu (CCL1-CCL4)
| Sınıf | Ayak bileği basıncı | Hekimlerin genellikle değerlendirdiği durumlar |
|---|---|---|
| CCL1 (hafif) | 18-21 mmHg | Akşam ağırlık ve şişlik hissi, uzun süre ayakta çalışma, gebelikte hekim önerisiyle koruyucu kullanım |
| CCL2 (orta) | 23-32 mmHg | Belirgin varis, ödem, varis ameliyatı ya da skleroterapi sonrası dönem |
| CCL3 (güçlü) | 34-46 mmHg | İleri kronik venöz yetmezlik, iyileşmiş venöz ülser sonrası koruma |
| CCL4 (çok güçlü) | 49 mmHg ve üzeri | Lenfödem gibi özel durumlar, yalnızca uzman takibinde |
Aralıklar, Alman RAL kalite işareti (RAL-GZ 387) esaslı kompresyon sınıfı tablosuna dayanır. Bazı markalar CCL1'i 15-21 ya da 20-30 mmHg gibi farklı aralıklarla etiketler, reçetedeki mmHg değerine bakın. Üçüncü sütun örnek niteliğindedir, aynı tanıda iki hastaya farklı sınıf yazılabilir.
Etiketteki "den" (denye) değeri iplik kalınlığını anlatır, basınçla ilgisi yoktur. 70 den ya da 140 den yazan bir çorap mmHg değeri belirtmiyorsa tıbbi kompresyon çorabı sayılmaz. Marketlerde satılan "destek çorabı" da genellikle CCL1 altındadır.
Tıbbi çorapta basınç ayak bileğinde en yüksektir ve yukarı doğru kademeli azalır. Bu azalma, kanın kalbe dönüşünü desteklemenin koşuludur.
Diz altı mı, diz üstü mü, külotlu mu?
Boy, şikayetin yerine göre belirlenir. Varisler ve şişlik baldırda yoğunlaşıyorsa çoğu durumda diz altı çorap yeterli görülür. Giymesi kolay olduğu için düzenli kullanım oranı da yüksektir.
Uyluğa uzanan varislerde, ameliyat sonrası dönemde ya da hekim belirttiğinde diz üstü çorap gerekir. Külotlu model kasık bölgesini de kapsar ve gebelikte ya da diz üstü çorabın kaydığı durumlarda tercih edilir.
Burun açık ya da kapalı olabilir. Açık burun giyme aparatı ile daha kolay giyilir ve sıcakta rahattır. Parmak şişliği varsa kapalı burun önerilebilir. Boy ve burun tercihini reçeteyle birlikte hekiminize sorun.
Ölçü nasıl alınır?
Ölçüyü sabah, yataktan kalktıktan kısa süre sonra, bacak şişmeden alın. Mezurayı sıkmadan, cilde temas edecek şekilde kullanın ve her iki bacağı ayrı ayrı ölçün.
- Ayak bileği çevresi: Bileğin en ince yeri, topuk kemiğinin hemen üstü. Bedeni belirleyen ana ölçü budur.
- Baldır çevresi: Baldırın en geniş yeri.
- Uyluk çevresi: Diz üstü ve külotlu modellerde, kasığın birkaç parmak altı.
- Bacak boyu: Diz altı için yerden diz kıvrımının iki parmak altına, diz üstü için yerden kasığa.
Her markanın beden tablosu farklıdır. Ölçülerinizi o markanın tablosuyla karşılaştırın. İki beden arasında kalıyorsanız çorabı giyerek deneyin. Standart bedenlerin hiçbiri uymuyorsa bazı üreticilerde ölçüye özel üretim seçeneği vardır.
Sabah giyme ve günlük kullanım
Çorap sabah, ayağa kalkmadan ya da kalktıktan hemen sonra giyilir. Gün içinde biriken ödem çorabı hem zor giydirir hem de basıncın hedeflenen etkisini azaltır. Akşam, hekiminiz aksini söylemedikçe yatmadan çıkarılır.
Giyerken çorabı topuğa kadar ters çevirin, ayağı yerleştirip topuğu oturtun, sonra kat kat yukarı açın. Çorabı üstten çekmeyin ve üst bandı kıvırmayın, kıvrılan bant turnike etkisi yapar.
Kauçuk eldiven kumaşı korur ve tutuşu kolaylaştırır. Hareket kısıtlılığı olanlar için giyme aparatları vardır. Nemlendiriciyi gece sürün, sabah kaygan cilt giymeyi zorlaştırır.
Bacak atardamar hastalığı, ileri kalp yetmezliği ya da his kaybı varsa kompresyon zararlı olabilir. Çorap kullanıp kullanmama kararı da sınıf gibi hekiminize aittir.
Yıkama ve ömür
Çorabı her kullanımdan sonra 30-40 °C'de, elde ya da narin programda, yumuşatıcı ve çamaşır suyu kullanmadan yıkayın. Sıkmadan havluya sarıp suyunu alın, radyatör ve güneşten uzakta kurutun. İki çift dönüşümlü kullanmak hem hijyeni hem elastikiyeti korur.
Üreticiler çorabın basıncını genellikle 6 ay boyunca koruduğunu belirtir. SUT'taki yenileme süresi de 6 aydır. Üst bant gevşediğinde, kumaş inceldiğinde ya da çorap akşam eskisinden kolay giyiliyorsa basıncı düşmüştür.
SGK varis çorabı karşılıyor mu?
Varis çorabı, SUT eki EK-3/C-3 Diğer Protez ve Ortezler Listesi'nde DO1001 koduyla yer alır.
| Kalem | SUT kodu | Rapor şartı | Yenileme | 2026 liste fiyatı (çift, KDV hariç) |
|---|---|---|---|---|
| Varis çorabı | DO1001 | Sağlık hizmeti sunucusunca düzenlenen uzman hekim raporu | 6 ay | 228,48 TL |
17 Ocak 2026 tarihli listenin dipnotuna göre varis çorabı "" işaretlidir. Bu işaret, bedelin sağlık hizmeti sunucusunca düzenlenen uzman hekim raporuna istinaden karşılandığını anlatır. Başhekim onaylı rapor listede yalnızca "C" işaretli kalemler için aranır. Eski uygulamada varis çorabı için de başhekim onayı istendiğinden, raporun onay şartını reçete yazılırken hastaneye sorun.
Rapor genellikle ikinci veya üçüncü basamak hastanede düzenlenir. SUT metni basınç sınıfı belirtmez, sınıf reçetede yazar. Temin, SGK ile sözleşmeli medikal firmalardan e-reçete ile yapılır. Seçilen ürünün fiyatı liste tutarını aşıyorsa fark size aittir.
Antiembolizm çorabı (DO1002) ayrı bir kalemdir ve yalnızca derin ven trombozu profilaksisinde, başhekim onaylı uzman hekim raporuyla karşılanır. Tutarlar SGK'nın 17 Ocak 2026 tarihli SUT değişiklik duyurusu ekindeki listeden alındı. SGK bu tutarı KDV ekleyerek öder. Tutarlar yıl içinde değişebilir.
Sık sorulan sorular
Varis çorabı basınç sınıfı nasıl belirlenir?
Sınıfı, tanınızı ve bacağınızın durumunu değerlendiren hekiminiz belirler ve reçeteye yazar. RAL-GZ 387 standardında CCL1 18-21, CCL2 23-32, CCL3 34-46 mmHg aralığındadır. Mağazada o sınıf içinde ölçünüze uygun beden seçilir.
CCL1 ile CCL2 arasındaki fark nedir?
CCL1 ayak bileğinde 18-21 mmHg, CCL2 23-32 mmHg basınç uygular. CCL1 hafif şikayet ve koruyucu kullanımda, CCL2 belirgin varis, ödem ve işlem sonrası dönemde hekim önerisiyle kullanılır.
Varis çorabı ölçüsü ne zaman alınır?
Sabah, bacak şişmeden alınır. Ayak bileğinin en ince yeri, baldırın en geniş yeri ve bacak boyu ölçülür. Diz üstü modelde uyluk çevresi eklenir. Her iki bacak ayrı ölçülür.
Varis çorabı kaç ayda bir değiştirilir?
Üreticiler basıncın genellikle 6 ay korunduğunu belirtir. SUT'taki yenileme süresi de 6 aydır. Üst bant gevşediğinde ya da çorap belirgin kolay giyilmeye başladığında süreyi beklemeden yenileyin.
SGK varis çorabı karşılıyor mu?
Rapor şartıyla evet. DO1001 kodlu varis çorabı, uzman hekim raporuyla 6 ayda bir, SUT'ta belirlenen tutar üzerinden karşılanır. 17 Ocak 2026 listesinde çift fiyatı 228,48 TL'dir.
Reçeteden bedene: mağazada ölçü
Diz altı, diz üstü ve külotlu modelleri, açık ve kapalı burun seçenekleriyle varis çorapları sayfasında görebilir, mağazamızda reçetenizdeki sınıfa göre ölçü alıp deneyebilirsiniz. Lenfödem için bası giysileri ve manşonlar lenf ödem ürünleri sayfasında yer alıyor. Reçetenizdeki sınıf ve beden için iletişim sayfasından ulaşabilir, mağaza ve ekip bilgisini hakkımızda sayfasında bulabilirsiniz.