Yürüteç mi Baston mu? Düşme Riskine Göre Seçim, Boy Ayarı ve SGK Ödemesi 2026
'Yürüteç mi baston mu?' sorusunun yanıtı, vücut ağırlığının ne kadarını kollarınıza vermeniz gerektiğine bağlıdır. Baston tek elle tutulur, ağırlığın küçük bir bölümünü taşır ve denge güveni verir. Yürüteç iki elle tutulur ve ağırlığın çok daha büyük bölümünü alır. Yetersiz destek düşme riskini artırır, gereğinden fazla destek ise kas gücünü ve bağımsızlığı zamanla azaltır.
Kararı hekiminiz ya da fizyoterapistiniz verir. Karşılaştırma tablosu, boy ayarı adımları ve SGK bilgisi, o görüşmeye hazırlıklı gitmeniz ve mağazada doğru modeli denemeniz için derlendi.
Önce düşme riskini okuyun
Araç seçiminden önce şu işaretlere bakın: son bir yılda düşme, sandalyeden kalkarken tutunma ihtiyacı, ayağa kalkınca baş dönmesi, dar koridorda duvara dokunarak yürüme, gece tuvalete giderken güvensizlik. Bu işaretlerden birkaçı birlikteyse tek ayaklı baston genellikle yetersiz kalır. Düşme riskini artıran ilaçlar, görme sorunları ve ev içi engeller için NHS düşme önleme rehberi kontrol listesi sunar.
Yürüteç mi baston mu? Dört aracın karşılaştırması
| Araç | Destek düzeyi | Kime uygun | Sınırı |
|---|---|---|---|
| Tek ayaklı baston | Düşük | Hafif denge güvensizliği, tek taraflı hafif ağrı, uzun yürüyüşte güven ihtiyacı | Ağırlık taşımaz. Yanlış tarafta tutulunca yük dağılımını bozar |
| Tripod / dört ayaklı baston (quadripod) | Düşük-orta | Tek elle daha geniş dayanak isteyen, tek taraflı güçsüzlüğü olan kişiler (hekim önerisiyle) | Dört ayağın yere tam basması gerekir. Merdivende ve dar alanda hantaldır |
| Sabit yürüteç (walker) | Yüksek | Ameliyat sonrası ilk dönem, belirgin denge kaybı, iki elle destek gereken durumlar | Her adımda kaldırılır, yavaştır, kol gücü ister |
| Tekerlekli yürüteç / rolatör | Orta-yüksek | Dışarıda yürüyen, çabuk yorulan, oturma molası gereken kişiler | Frensiz model kayabilir. İleri denge kaybında sabit yürüteç tercih edilir |
Rolatörlerde üç ve dört tekerlekli modeller vardır. Üç tekerlekli daha dar ve çeviktir, dört tekerlekli oturak ve sepetle gelir. İki ön tekerlekli yürüteç (arka ayakları sabit) sabit yürüteç ile rolatör arasında bir ara basamaktır.
Hangi durumda hangisi?
Aşağıdaki eşleşmeler yaygın uygulamayı anlatır. Sizin için geçerli olanı hekiminiz ya da fizyoterapistiniz belirler.
- Diz ya da kalça protezi sonrası: İlk haftalarda sabit yürüteç, fizyoterapist onayıyla bastona geçiş.
- İnme sonrası tek taraflı güçsüzlük: Sağlam elde tutulan tripod ya da dört ayaklı baston, rehabilitasyon programıyla birlikte.
- Yaşa bağlı denge azalması: Ev içinde baston, dışarıda frenli rolatör.
- Kalp ya da akciğer hastalığına bağlı çabuk yorulma: Oturaklı rolatör, mola vererek yürüme.
- Parkinson gibi nörolojik durumlar: Araç tipi hastalığın evresine göre değişir. Nöroloji ve fizyoterapi ekibi birlikte karar verir.
Boy ayarı nasıl yapılır?
Yükseklik ayarı çoğu zaman atlanır ve araç kutudan çıktığı ayarda kullanılır. Alçak araç öne eğilmeye, yüksek araç omuz ve dirsekte zorlanmaya yol açar. NHS'e bağlı Oxford Health'in yürüteç yüksekliği kılavuzu ölçümü şöyle tarif eder:
- Günlük kullandığınız ayakkabıyla dik durun, kollar yanda gevşek.
- El bileği kemiğinin yerden yüksekliğini ölçün. Dirsek çok hafif bükük olsun.
- Yürüteçte tutamak, bastonda sap bu yüksekliğe gelecek şekilde ayarlayın.
- Yürüteçte dört bacağı aynı deliğe getirin, pimlerin tam oturduğunu duyarak kontrol edin.
- Lastik pabuçların aşınmadığını, rolatörde frenin tekerleği tam tuttuğunu deneyin.
Baston, ağrılı ya da zayıf bacağın karşı tarafındaki elde tutulur ve zayıf bacakla birlikte öne alınır. Tripodda tabanın düz kenarı bacağınıza, uzun ayaklar dışa bakar. Sabit yürüteçte önce yürüteç öne konur, sonra zayıf bacak, sonra sağlam bacak gelir. Yürüteç adımın çok ötesine uzatılmaz.
SGK yürüteç ve baston ödemesi 2026
SUT eki EK-3/C-2 listesinde yürüteç ve koltuk değneği için kalem vardır. Tek ayaklı baston, tripod ve rolatör için ayrı bir kalem bulunmaz. Listedeki tek baston kalemi görme engelliler için teleskopik bastondur.
| Kalem | SUT kodu | Rapor | Yenileme | 2026 liste fiyatı (KDV hariç) |
|---|---|---|---|---|
| Walker, alüminyum (hareketli, sabit, ters), hazır | OP1106 | Fiziksel tıp ve rehabilitasyon, ortopedi ve travmatoloji, geriatri, nöroloji veya nöroşirürji uzman hekim raporu | 1 yıl | 252 TL |
| Walker, modifiye (koltuk altı ya da ön kol destekli), hazır | OP1108 | Aynı branşlardan uzman hekim raporu | 1 yıl | 695,52 TL |
| Alüminyum koltuk değneği | OP1000 | Aynı branşlardan uzman hekim raporu | 1 yıl | 63,84 TL (adet) |
Liste bu kalemler için sağlık kurulu raporu değil, sayılan branşlardan birinin düzenlediği uzman hekim raporu öngörür. Rapor genellikle ikinci veya üçüncü basamak hastanede düzenlenir. Temin, SGK ile sözleşmeli medikal firmalardan e-reçete ile yapılır. Seçilen modelin fiyatı liste tutarını aşıyorsa fark size aittir.
Tekerlekli yürüteçlerin "hareketli walker" tanımı kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediğini başvuru öncesi sözleşmeli firmaya, SGK il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine sorun.
Tutarlar SGK'nın 17 Ocak 2026 tarihli SUT değişiklik duyurusu ekindeki listeden alındı. SGK bu tutarı KDV ekleyerek öder. Tutarlar yıl içinde değişebilir. Yürümenin mümkün olmadığı durumlarda sandalye seçeneklerini akülü tekerlekli sandalye SGK rehberimizde anlattık.
Kullanımda sık görülen hatalar
- Bastonu ağrıyan bacakla aynı tarafta tutmak.
- Yürüteci kaldırmak yerine sürüklemek. Lastik pabuçlar hızla aşınır ve araç takılır.
- Rolatörle otururken freni kilitlemeden oturmak.
- Katlanır yürüteci kilit sesi gelmeden kullanmak.
- Bir kez ayarlanan yüksekliği ayakkabı değişince kontrol etmemek.
Sık sorulan sorular
Yürüteç mi baston mu, nasıl karar verilir?
Karar, kollara ne kadar ağırlık vermeniz gerektiğine ve düşme riskinize göre hekim ya da fizyoterapist tarafından verilir. Hafif denge güvensizliğinde baston, iki elle destek gereken durumlarda sabit yürüteç, dışarıda yorulanlarda frenli rolatör yaygın tercihtir.
Baston hangi elde tutulur?
Ağrılı ya da zayıf bacağın karşı tarafındaki elde tutulur ve zayıf bacakla birlikte öne alınır. Böylece yük iki tarafa dağılır ve yürüyüş düzeni korunur.
Yürüteç boyu nasıl ayarlanır?
Günlük ayakkabıyla dik durup kolları yanda gevşek bırakın. Tutamak el bileği kemiği hizasına gelmeli, dirsek çok hafif bükük kalmalıdır. Dört bacak aynı delikte ve pimler tam oturmuş olmalıdır.
Rolatör kimlere uygun değildir?
İleri denge kaybı olan, araca ağırlığını vererek yürüyen ya da freni kullanamayan kişilerde rolatör kayabilir. Bu durumda sabit yürüteç tercih edilir. Kararı fizyoterapist ya da hekim verir.
SGK yürüteç karşılıyor mu?
Rapor şartıyla evet. Alüminyum walker, ilgili branş uzman hekim raporuyla yılda bir, SUT'ta belirlenen tutar üzerinden karşılanır ve 17 Ocak 2026 listesinde 252 TL'dir. Tek ayaklı baston, tripod ve rolatör için listede ayrı kalem yoktur.
Modeli mağazada deneyin
Sabit ve tekerlekli yürüteçler, rolatörler, baston ve tripod seçenekleri yürüteç ve diğer destekler ile yürüme grupları sayfalarında yer alıyor. Mağazada aracı kendi ayakkabınızla deneyebilir, yüksekliği ekiple birlikte ayarlayabilirsiniz.
Mağazamızdaki Ayak Sağlığı Merkezi bilgisayar destekli yürüyüş ve basınç analizi yapar. Bu analiz yürüme desteği kararını değiştirmez, ayakkabı ve tabanlık seçimi içindir. Model ve stok sorularınız için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.